Style uczenia się
Style uczenia się – poznaj swój sposób zdobywania wiedzy
Czy każdy z nas uczy się w taki sam sposób? Oczywiście, że nie. Jedni najlepiej przyswajają wiedzę poprzez działanie i doświadczenie, inni potrzebują czasu na analizę, a jeszcze inni wolą uporządkowane informacje, teorie i konkretne zastosowania.
Styl uczenia się nie jest miarą naszych zdolności ani inteligencji. Jest sposobem, w jaki najchętniej zdobywamy wiedzę i rozwijamy umiejętności. Dopasowanie metod nauki do własnych preferencji może pomóc nam uczyć się skuteczniej, zwiększać zaangażowanie i lepiej wykorzystywać swój potencjał.
Według koncepcji cyklu uczenia się Davida Kolba wyróżniamy cztery podstawowe style uczenia się:
- aktywistyczny – oparty na działaniu i doświadczeniu,
- refleksyjny – związany z obserwacją i analizą,
- teoretyczny – skoncentrowany na ideach i logicznym myśleniu,
- praktyczny (pragmatyczny) – nastawiony na zastosowanie wiedzy w praktyce.
Każdy z nas może wykazywać cechy kilku stylów, jednak często jeden z nich jest dla nas bardziej naturalny.
🔴 Aktywiści – uczą się poprzez działanie
Aktywiści lubią zdobywać wiedzę poprzez doświadczenie, eksperymentowanie i podejmowanie wyzwań. Najlepiej czują się wtedy, gdy mogą działać, podejmować decyzje i mieć wpływ na przebieg zadania.
Charakterystyczne cechy aktywistów:
- lubią działanie, samodzielność i możliwość podejmowania decyzji,
- chętnie angażują się w nowe doświadczenia,
- wolą być uczestnikami niż obserwatorami,
- lubią prowadzić innych i współpracować w grupie,
- cenią sytuacje wymagające kreatywności i podejmowania ryzyka,
- nie przepadają za biernością oraz zadaniami wymagającymi ścisłego przestrzegania schematów.
Podczas nauki preferują:
- gry i symulacje,
- pracę zespołową,
- rozwiązywanie problemów,
- wywiady i rozmowy,
- studia przypadków,
- wizyty i zajęcia praktyczne,
- korzystanie z urządzeń i narzędzi technicznych,
- twórcze zadania,
- otwarte problemy wymagające własnych rozwiązań,
- prezentacje,
- odgrywanie ról,
- możliwość samodzielnego odkrywania i wyboru sposobu działania.
🔵 Refleksyjni – uczą się poprzez obserwację i analizę
Refleksyjni potrzebują czasu, aby przyjrzeć się informacjom, przeanalizować sytuację i wyciągnąć własne wnioski. Zanim podejmą decyzję, wolą zebrać opinie i dokładnie przemyśleć dostępne możliwości.
Charakterystyczne cechy refleksyjnych:
- potrzebują czasu na zastanowienie i podjęcie decyzji,
- zwracają uwagę na szczegóły,
- lubią wymianę poglądów i obserwowanie różnych punktów widzenia,
- chętnie analizują doświadczenia własne i innych osób,
- nie lubią pośpiechu ani sytuacji, w których nie mają czasu na refleksję,
- źle czują się w zadaniach wymagających natychmiastowej reakcji.
Podczas nauki preferują:
- pokazy i obserwacje,
- samoocenę,
- analizowanie scenek i odgrywanych ról,
- uczenie się na podstawie doświadczeń,
- powtórzenia i utrwalanie materiału,
- czytanie,
- słuchanie debat i dyskusji,
- analizowanie filmów,
- refleksyjne dyskusje,
- badanie faktów i dowodów.
🟢 Teoretycy – uczą się poprzez idee i logiczne zależności
Teoretycy lubią rozumieć mechanizmy działania, zależności i zasady rządzące różnymi zjawiskami. Cenią uporządkowaną wiedzę oraz możliwość analizowania problemów w sposób logiczny.
Charakterystyczne cechy teoretyków:
- interesują ich modele, koncepcje i systemy,
- preferują myślenie abstrakcyjne,
- lubią zadawać pytania i szukać wyjaśnień,
- cenią logiczne, systematyczne i obiektywne podejście,
- lubią analizować informacje i dostrzegać związki między faktami,
- niechętnie uczestniczą w działaniach pozbawionych wyraźnego celu,
- rzadziej skupiają się na emocjach i odczuciach.
Podczas nauki preferują:
- wyjaśnianie idei i teorii,
- analizowanie koncepcji,
- zadania uporządkowane i testy,
- formułowanie własnych poglądów,
- dyskusje teoretyczne,
- zadania oparte na analizie idei,
- szczegółowe opracowania,
- pytania typu: „Co by się stało, gdyby…?”,
- pracę teoretyczną,
- debaty.
🟡 Pragmatycy – uczą się poprzez zastosowanie wiedzy
Pragmatycy (praktycy) chcą widzieć sens tego, czego się uczą. Najbardziej motywują ich informacje i umiejętności, które mogą wykorzystać w rzeczywistych sytuacjach.
Charakterystyczne cechy pragmatyków:
- szukają praktycznego zastosowania wiedzy,
- lubią rozwiązania przydatne w codziennym życiu i pracy,
- interesują ich konkretne przykłady,
- chętnie sprawdzają, jak teoria działa w praktyce,
- preferują działania związane z przyszłym zawodem i rozwojem umiejętności.
Podczas nauki preferują:
- studia przypadków i przykłady,
- pokazy oraz ćwiczenia praktyczne,
- zajęcia związane z wykonywanym lub przyszłym zawodem,
- symulacje,
- projekty,
- praktyczne zadania i pytania,
- odgrywanie ról,
- realistyczne rozwiązywanie problemów,
- wizyty i obserwacje w rzeczywistych warunkach,
- stosowanie teorii w praktyce.
Każdy styl jest wartościowy
Nie istnieją dobre ani złe style uczenia się. Każdy z nich ma swoje mocne strony i ograniczenia – w zależności od rodzaju zadania, sytuacji i celu nauki.
Osoba, która w jednej sytuacji może potrzebować więcej czasu na analizę, w innej może świetnie poradzić sobie dzięki kreatywnemu działaniu lub praktycznemu podejściu.
Najskuteczniejsza nauka to taka, która pozwala rozwijać różne sposoby zdobywania wiedzy i elastycznie dopasowywać metody do konkretnego wyzwania.
Opracowano na podstawie:
I. Kazimierska, I. Lachowicz, L. Piotrowska, „Uczenie się dorosłych – Cykl Kolba”, Wydawnictwo Ośrodka Rozwoju Edukacji (ORE), Warszawa 2014.